In het kerstverhaal zegt Jozef geen enkel woord. Geen lied zoals Maria, geen profetie zoals Zacharias, geen lofprijzing zoals Simeon. Augustinus merkt op dat dit niet betekent dat Jozef onbelangrijk is. Integendeel. Hij doet wat veel andere personages niet zo helder doen. Hij gehoorzaamt zonder erbij te praten. Wanneer hij in een droom hoort wat hij moet doen, staat hij op en doet het. Dat is de kortste samenvatting van een goed leven: opstaan en doen wat hij heeft opgedragen.
Wat zwijgen kan zijn
Augustinus weet dat er een verschil is tussen zwijgen uit gemak en zwijgen uit gehoorzaamheid. Jozef praatte niet, omdat zijn handen al genoeg deden. Hij beschermde Maria toen anderen haar veroordeeld zouden hebben. Hij vluchtte met haar naar Egypte toen Herodes naar het Kind zocht. Hij ging terug toen het veilig was. Allemaal zonder beroemde woorden, allemaal in het verlengde van wat hem gevraagd was. Augustinus zegt: in een kerk die soms veel praat, herinnert Jozef ons aan een andere manier van dienen. Doen wat gevraagd is, zonder veel ophef.
Een patroon voor wie luistert
Wie wil leren wat geestelijke gehoorzaamheid is, mag naar Jozef kijken. Eerst luister hij. Hij neemt de droom serieus, hij toetst hem niet eindeloos, hij weet dat dit van God komt. Daarna handelt hij. Niet morgen, niet wanneer hij beter geslapen heeft. Bij het opstaan. Tussen luisteren en doen zit weinig vertraging. En tussen doen en danken zit ook geen lof voor zichzelf. Hij verschijnt geen enkele keer in het evangelie als iemand die zegt: kijk wat ik deed voor de Heer. Hij doet en wijkt op de achtergrond. Augustinus zegt: dat is een soort heiligheid die we niet vaak genoeg bewonderen. In een adventsweek mag Jozef ook ons inspireren tot een eenvoudig, gehoorzaam doen.
Ter overdenking
- Praat ik meer dan ik doe in mijn omgang met God?
- Welke "droom" of "opdracht" wacht in mij op gehoorzaam handelen zonder uitstel?