Bernard van Clairvaux is beroemd om zijn adventspreken. In één ervan onderscheidt hij drie komsten van Christus, niet twee. De middelste, zegt hij, vergeten mensen vaak, en juist die is voor onze dagen het meest relevant. De eerste komst was in een lichaam, in Betlehem. De derde komst zal zijn in heerlijkheid, aan het einde. De tweede, daar tussenin, is zijn komst in onze ziel, hier en nu.
Een verborgen komst
Deze middelste komst is verborgen, zegt Bernard. Niemand ziet haar van buiten. Geen engelen, geen ster, geen herders. En toch is ze even werkelijk als de eerste. Hij komt in een mensenhart wanneer een gelovige hem binnenlaat. Hij komt in een gemeenschap wanneer twee of drie zich in zijn naam verzamelen. Hij komt in een gebed dat in stilte wordt uitgesproken. Hij komt op talloze kleine plekken in deze wereld, vandaag, terwijl wij hier zijn. Wie deze middelste komst niet ervaart, mist het centrale werk van zijn aanwezigheid in deze tijd. Hij wacht alleen op het einde. Maar wie deze middelste komst kent, leeft tussen twee komsten in met een derde die voortdurend plaats heeft.
Hoe deze komst werkt
Bernard schrijft praktisch over hoe deze komst zich voltrekt. Niet door spectaculaire ervaringen. Door zachte aanrakingen van zijn Geest. Een rust die je niet verwachtte. Een inzicht dat boven je eigen wijsheid uitsteeg. Een liefde voor iemand die je niet uit jezelf kon opbrengen. Een afkeer van iets wat je vroeger gewoon vond. Allemaal sporen van zijn komst in je ziel. Bernard moedigt zijn hoorders aan om er bewust van te leven. Niet de stille komst gewoon laten zijn, maar haar opmerken en danken. Wie zo leeft, ervaart in de adventsweek niet alleen herinnering en verwachting, maar ook werkelijke ontmoeting. Christus komt nu.
Ter overdenking
- Welk teken van zijn "middelste komst" zag ik recent in mijn eigen leven?
- Hoe kan ik vandaag bewust ruimte maken voor zijn komst in mijn ziel?