In zijn grote werk De stad van God beschrijft Augustinus hoe heel de geschiedenis bepaald wordt door twee soorten liefde. De ene liefde maakt een mens zichzelf tot middelpunt, ook al gaat dat ten koste van anderen of van God. De andere liefde maakt God tot middelpunt, ook al gaat dat ten koste van eigenbelang. Hieruit komen volgens hem de twee steden voort: de aardse stad en de stad van God. Beide steden bestaan door elkaar heen in deze tijd, en, voegt hij toe, beide bestaan door elkaar heen in elk mensenhart.
Een keuze die elke dag terugkomt
Het is niet zo dat een gelovige eenmalig kiest voor de stad van God en daarna nooit meer met de andere te maken heeft. Augustinus is realistisch. Elke dag opnieuw werken in een mens twee liefdes. Soms wint de ene, soms de andere. Belangrijk is dat de gelovige weet welke hij verlangt te laten winnen. Hij oefent zich erin om zijn diepste liefde naar God te richten, en in dingen waarin hij die ontspoort, keert hij weer terug. Het is geen perfecte voortgang, het is een werkelijke voortgang. En het verschil tussen iemand die weet welke kant hij op wil en iemand die er nooit over nadenkt, is groot.
Wat de psalmist heeft ontdekt
Asaf schrijft in Psalm 73 over een innerlijke crisis. Hij had bijna zijn voet gezet op een verkeerde weg, jaloers op mensen die het zonder God leken te redden. Maar in de tempel kwam hij tot inzicht. Hij ontdekte hoe hol hun voorspoed eigenlijk was. En hij keerde tot iets dat veel ruimer was. Wat heb ik in de hemel anders dan u? Naast u verlang ik niets op aarde. Augustinus vond dat een mooi gebed om uit te spreken op momenten waarop de aardse stad lokt. Niet omdat aardse dingen slecht zijn, maar omdat ze nooit kunnen zijn wat hij is. Wie deze woorden uitspreekt, hervindt zijn richting.
Ter overdenking
- Welke "stad" wint vaker in mijn dagelijkse beslissingen?
- Wat zou er gebeuren als ik vandaag bewust Psalm 73:25 voor mezelf uitspreek?