Bernard van Clairvaux schrijft in zijn boek Over de overweging een advies aan paus Eugenius, die hij vroeger als monnik had opgeleid. Hij is bezorgd over zijn pupil. De man wordt in beslag genomen door zaken, vergaderingen, oordelen, beslissingen, het loopt zonder pauze door. Bernard zegt iets wat veel mensen vandaag opnieuw moeten horen. Wees niet zo druk dat je geen tijd meer hebt om over jezelf na te denken in Gods aanwezigheid.
Drie soorten verlies
Bernard noemt drie dingen die je verliest als de drukte ongeremd doorgaat. Eerste, je verliest jezelf. Je raakt vervreemd van wie je werkelijk bent, omdat je geen moment meer hebt om naar binnen te kijken. Tweede, je verliest dankbaarheid. Want dankbaarheid heeft tijd nodig om wat ontvangen is te zien. Wie elke gave meteen doorverwerkt naar de volgende activiteit, mist het rusten erin. Derde, je verliest waarschijnlijk ook anderen. Je hoort hen niet meer werkelijk, omdat je niet bij jezelf bent terwijl ze tegen je spreken. Bernard ziet drie verliezen aan de horizon van iemand die niet leert pauzeren.
Hoe je een pauze inricht
Bernard stelt geen lange retraite voor, hoewel hij die toejuicht. Hij begint klein. Een kwartier per dag waarin je niets doet behalve in stilte voor God staan. Geen Bijbelstudie, geen opdracht, geen schrijven. Alleen stilzitten en bedenken wat ontvangen is, en bedenken wat in jou leeft. Wie dit oefent, ontdekt na verloop van tijd dat zijn gehele dag verandert. De drukte blijft, maar de gehaastheid neemt af. Je werkt vanuit een rustig centrum in plaats van eraan voorbij. Bernard heeft het gemerkt aan zichzelf, en hij wenst het ook zijn paus, en, lezer, ook jou.
Ter overdenking
- Welke van Bernards drie verliezen herken ik in mijzelf?
- Waar kan ik vandaag een kwartier vrij maken voor stille overweging?