Wat heiligheid niet is

Jonathan Edwards waarschuwt zijn lezers voor een veelvoorkomende verwarring. Heiligheid wordt vaak gezien als afgemeten correctheid: geen verkeerd woord, geen verkeerde gewoonte, een sober leven. Maar Edwards zegt: dat is bijzaak. Heiligheid is in de eerste plaats een innerlijke schoonheid die overeenkomt met die van God. Wie zich daarop richt, raakt vanzelf bepaalde dingen kwijt, niet omdat ze verboden waren, maar omdat ze hem niet meer aantrokken.

Een positieve schoonheid

Edwards omschrijft heiligheid als een soort gloed die uit een ziel komt waar God woont. Geen extra prestatie, maar een aantrekkelijke kwaliteit. Een heilige mens is iemand bij wie je in de buurt graag bent. Niet iemand die je zenuwachtig maakt. Niet iemand die je voortdurend op de vingers tikt. Iemand bij wie je iets ervaart van de Heer zelf. Een soort frisheid, een eerlijkheid, een vriendelijkheid die uit een dieper niveau opkomt. Edwards zegt: dat is wat de wereld nodig heeft. Geen christenen die door regels door het leven gaan, maar christenen die door schoonheid stralen. Edwards onderscheidt dit van wereldse charme. Charme kan oppervlakkig blijven; ware heiligheid is innerlijk verbonden met het karakter van God en heeft daarom een soliditeit die door geen omstandigheid wordt uitgehold.

Hoe het werkt

Edwards is helder over de bron. Heiligheid komt niet uit eigen inspanning, hoewel inspanning betrokken is. Ze komt uit aanschouwen. Wie veel naar Christus kijkt, gaat op Hem lijken. Wie weinig naar Hem kijkt en alleen probeert beter te zijn, vermoeit zich. Het is dezelfde wet die Paulus in 2 Korintiërs noemt: aanschouwen verandert. Edwards beveelt zijn lezers daarom aan om dagelijks tijd door te brengen met Christus, niet om over Hem te lezen, maar om bij Hem te zijn. Door Zijn woorden te overdenken. Door Zijn handelen in het evangelie tot zich te laten doordringen. Door Zijn karakter, zoals het zich in Gospel-verhalen ontvouwt, op zich te laten inwerken. Dan groeit zonder dat je het in de gaten hebt iets in jou wat op Hem lijkt. Edwards merkt op dat dit ook verklaart waarom oude gelovigen vaak een schoonheid uitstralen die jonge gelovigen niet hebben. Niet omdat ze ouderwordend zijn, maar omdat ze tientallen jaren naar Christus hebben gekeken, en wat erop groeide werd niet meer afgenomen.

Ter overdenking

• Op welke manier heb ik heiligheid gezien als regelnaleving in plaats van als schoonheid?
• Hoe ziet "bij Christus zijn" er voor mij in de komende dagen praktisch uit?