Vroeg in zijn reis komt Christen bij een huis met de naam Het Huis van de Uitlegger. Daar wordt hem een reeks beelden voorgesteld. Een man die met een hark over de grond gebogen alleen omlaag kijkt, terwijl boven hem een hemelse kroon klaar staat. Een vuur dat brandt ondanks dat iemand er water op gooit, omdat aan de andere kant van de muur iemand olie in het vuur giet. Een man die geketend in een ijzeren kooi zit, die zegt dat hij vrijwillig zelf zijn hart gesloten heeft.
Beelden om mee te nemen
Bunyan wil dat de pelgrim niet alleen woorden leert, maar beelden. Want beelden blijven, en op moeilijke momenten roepen ze waarschuwingen of vertroostingen op. De man met de hark, schrijft hij, is de mens die alleen aan aardse zaken denkt en de hemel die boven hem ligt niet ziet. Het vuur is het werk van Christus in een gelovig hart, dat door allerlei aanvallen heen brandend blijft, omdat Christus zelf onzichtbaar van achter de muur olie blijft toevoegen. De man in de kooi is iemand die het geloof heeft afgewezen en daardoor zelf zijn vrijheid heeft prijsgegeven.
De Uitlegger blijft
Wat Bunyan vooral wil zeggen, is dat een christen onderweg niet zonder uitleg kan. Hij heeft iemand nodig die zijn ervaringen kan duiden. Vroeger was dat de Uitlegger in zijn boek, een beeld van de Heilige Geest die uit de Schrift uitlegt wat een mens overkomt. Vandaag is dat dezelfde Geest, in dezelfde Schrift, soms via een goed gesprek met iemand verder op de weg. Wie geen Uitlegger heeft, raakt verdwaald in zijn eigen ervaringen. Wie er wel een heeft, blijft begrijpen waar hij doorheen gaat, ook als hij midden in iets staat dat geen mens kan voorspellen.
Ter overdenking
- Welk beeld uit deze passage spreekt mij vandaag het meest aan en waarom?
- Wie of wat is voor mij een "Uitlegger" als ik verdwaal in mijn ervaringen?