Thomas a Kempis schreef een korte paragraaf onder de titel "Over voorzichtigheid in ons doen en laten". Daarin staat een zin die mensen in elke eeuw onbedoeld voor verlegenheid zet. Geloof niet meteen alles wat je hoort, schrijft hij, en spring niet uit boosheid bij elk verhaal dat tot je komt. Een wijs mens is langzaam aan met oordelen. Niet omdat hij zijn mening niet heeft, maar omdat hij weet hoe weinig hij meestal weet.
Een halve geschiedenis
Wij krijgen vaak maar een deel van het verhaal te horen. Een kant van een conflict. Een fragment uit een gesprek. Een feit zonder de context die het in een ander licht zou plaatsen. Toch zijn we vaak razendsnel met conclusies. Iemand zegt iets, en wij hebben onze mening al klaar voor we het hele verhaal hebben gehoord. Thomas zegt: dat is niet wijsheid, dat is haast. En haast is bijna nooit een goede raadgever in dingen die over mensen gaan. Wie zelf wel eens verkeerd is begrepen, weet hoe pijnlijk het is. Bied dat anderen niet aan.
Wat zwijgen kan zijn
Thomas roept op tot wat hij gepaste terughoudendheid noemt. Niet alles wat je denkt, hoef je te zeggen. Niet elk gerucht hoef je door te geven. Niet elke fout van iemand anders hoef je te becommentariëren. Een mens die leert zwijgen, wordt niet leeg. Hij wordt wijzer. Want in zwijgen leer je luisteren. In luisteren leer je verstaan. En wie iets verstaat, oordeelt anders, of soms helemaal niet meer. Dat is geen zwakte. Dat is een vorm van liefde die niet veel mensen oefenen, maar die rust brengt in een wereld vol haast.
Ter overdenking
- Welk oordeel heb ik recent geveld op basis van te weinig informatie?
- Hoe ziet "trager oordelen" er voor mij praktisch uit?