Paulus schrijft in Romeinen 14 iets dat op het eerste gehoor abstract klinkt, maar wat een hele levenshouding samenvat. Niemand van ons leeft voor zichzelf, en niemand sterft voor zichzelf. Als we leven, leven we voor de Heer. Als we sterven, sterven we voor de Heer. Of we nu leven of sterven, we zijn van de Heer. Calvijn ziet hier in zijn commentaar een van de meest troostende uitspraken van het Nieuwe Testament.
Van wie ben ik?
Calvijn merkt op dat de hele tekst draait om het eigendomsrecht. Wie is de Heer over mijn leven, mijn dood, mijn gedachten, mijn lichaam? Veel mensen leven alsof het antwoord is: ikzelf. Mijn leven is van mij, ik mag ermee doen wat ik wil. Maar Paulus zegt iets anders. Wie in Christus is, is van Christus. Niet als eigendom dat geknecht wordt, maar als eigendom dat geliefd wordt. Hij heeft je gekocht met Zijn eigen bloed, en Hij geeft Zijn aankoop niet meer op. Daar zit een onvoorstelbare zekerheid in voor wie zichzelf vandaag onveilig voelt. Calvijn merkt op dat Paulus deze woorden schrijft in een gemeente met mensen die elkaar over kleine zaken oordeelden. De achtergrond is concreet: discussies over eten en sabbat. Paulus tilt het hele gesprek op naar een ander niveau: wij zijn van Christus, dus we leven niet voor onszelf en oordelen niet over elkaar als bezitters.
Leven en sterven, beide bij Hem
Het opvallendste is dat Paulus leven en sterven samen noemt. Beide horen bij dezelfde Heer. Veel mensen zijn bang voor de dood omdat ze denken dat daar de relatie met Hem ophoudt. Calvijn zegt: precies daar gaat ze verder. Voor wie in Christus is, is de dood geen muur waarachter onbekendheid begint, maar een drempel waarover dezelfde Heer hem vooruitgaat. Wie dit gelooft, kan met meer rust leven en met meer rust sterven, want bij beide is Hij erbij. Calvijn voegt eraan toe dat deze gedachte sterk doorklinkt in de Heidelbergse Catechismus, waarvan de openingszinnen min of meer dezelfde formulering hebben. Beide vatten Paulus' woorden samen tot een belijdenis die de gelovige op zijn lippen kan dragen: in leven en sterven het eigendom van Christus.
Ter overdenking
- Leef ik alsof ik van mezelf ben, of erken ik dat ik van Hem ben?
- Wat verandert er in mijn dag als ik weet dat ook mijn sterven bij Hem hoort?