In zijn boek Over de liefde tot God schetst Bernard van Clairvaux iets wat lijkt op een wandeling met vier haltes. Hij stelt geen schema voor dat iedereen netjes doorloopt, maar hij wil laten zien dat liefde tot God een ontwikkeling kent. Er is een eerste, kinderlijke liefde, en er is een rijpere liefde verderop. Wie nog nooit nagedacht heeft over waar hij staat, kan hier baat bij hebben.
Van zichzelf, voor zichzelf
De eerste halte: de mens houdt van zichzelf, voor zichzelf. Dat is gewoon, zegt Bernard. Iedereen begint daar. Wij zorgen voor wat goed is voor onszelf. Dat is geen zonde op zich, het is hoe een mens werkt. De tweede halte: de mens houdt van God, voor zichzelf. Je ontdekt dat God je dingen geeft die je nodig hebt. Hulp, vrede, bescherming. Je begint van hem te houden omdat hij goed voor jou is. Dat is een echte stap, maar nog niet de bestemming.
Voor hem, en zelfs van mezelf voor hem
De derde halte: de mens houdt van God, om God. Je gaat hem liefhebben niet alleen om wat hij geeft, maar om wie hij is. Hier wordt liefde rijper. Je zou hem nog liefhebben als hij niets meer gaf. De vierde halte, de hoogste, is het moeilijkst te bereiken in dit leven. De mens houdt van zichzelf om God. Hij krijgt zichzelf lief op de manier waarop God hem liefheeft, met een hart dat helemaal aan God toegewijd is. Bernard zegt eerlijk: deze laatste halte raken we hier op aarde slechts even aan, maar die korte momenten zijn voorproefjes van de hemel.
Ter overdenking
- Bij welke halte sta ik vandaag, eerlijk gezegd?
- Wat zou er moeten gebeuren om een stap verder te zetten?