Iemand kan je uitleggen dat honing zoet is. Hij kan je woordenboeken vol vertellen over de chemische samenstelling, de viscositeit, de geschiedenis van bijenhouderij. Maar er is een verschil tussen weten dat honing zoet is en het zelf op je tong proeven. Jonathan Edwards maakt dit onderscheid centraal in zijn werk over geloof. Iemand kan veel over God weten en Hem nooit hebben "geproefd". En iemand kan weinig theologische woorden hebben en God volop kennen door eigen ervaring.
Geloof dat smaakt
Edwards leest Psalm 34 nauwkeurig. De psalmist zegt niet: hoor over de goedheid van de Heer. Hij zegt: smaak en geniet. Dat is een uitnodiging tot eerstehands kennis. De Heilige Geest opent in een gelovige een soort geestelijk smaakvermogen. Plotseling smaakt wat eerst droog leek anders. Een tekst die je tien keer eerder las, raakt je nu. Een gewoonte van gebed die plicht voelde, wordt gemeenschap. Dat is geen toegevoegde emotie bovenop het geloof. Dat is geloof zoals het bedoeld is. Edwards onderscheidt deze geestelijke smaak van gewone emotie. Een tranenuitbarsting bij een mooie preek bewijst nog niets, kan psychologie zijn. Geestelijke smaak is iets dieper en stabieler. Ze blijft ook werken op grijze dagen, wanneer geen muziek je raakt en geen woord je in vervoering brengt. Ze is dan zoals een ondertoon van zoetheid die je niet verlaat.
Hoe je dit ontwikkelt
Hoe ontwikkel je deze smaak, vraagt Edwards. Niet door harder je best te doen om God te voelen. Wel door dichter bij Hem te komen op de manieren die Hij heeft gegeven. Lees Zijn Woord met de vraag: wat zegt U hier over Uzelf? Bid niet alleen om dingen, maar ook om Hem. Geef tijd, ook als er niets bijzonders gebeurt. Een tong die nooit honing proeft, leert het verschil niet. Een hart dat zelden bij God stilstaat, leert ook niet wat Zijn nabijheid smaakt. Edwards moedigt zijn lezers aan om vooral niet bang te zijn voor traag begin. De ene week proef je iets, de andere niet. Doorgaan is belangrijker dan elke keer iets bijzonders ervaren. Wat onderweg gegeven wordt, blijft hangen, ook wanneer een specifiek moment vergeten is.
Ter overdenking
- Ken ik God meer uit horen zeggen, of uit eigen proeven?
- Welke gewoonte zou mijn geestelijk smaakvermogen kunnen aanscherpen?