Soms hoor je in de kerk een lied dat je niet kunt meezingen, omdat je hart er op dat moment niet bij is. Augustinus heeft daar iets bijzonders over gezegd. Zing maar gewoon, zegt hij. Het lied gaat voor het gevoel uit, en sleept het uiteindelijk mee. Zingen voor de Heer is volgens hem geen versiering bij het geloof. Het is een manier om je hart op te tillen wanneer het zwaar is.
Een nieuw lied
Wat bedoelt de psalmist met een nieuw lied? Augustinus zegt: een nieuw lied past bij een nieuw mens. De oude mens zingt over zichzelf, over zijn ellende, over zijn afgoden. Iemand die door Christus is vernieuwd, zingt over een ander. Het hoeft niet letterlijk een onbekende melodie te zijn. Het is dat je dingen die je al duizend keer zong, opnieuw meent. Met je hart, niet alleen met je mond. Zing zoals reizigers zingen, voegt hij toe. Om de weg lichter te maken. Maar blijf wel lopen. Augustinus preekte een groot deel van zijn leven over de Psalmen, en hij hield ervan zijn gemeente er actief in mee te nemen. Hij wist dat een gemeenschap die samen zingt iets in zich draagt dat een gemeenschap die alleen luistert niet heeft. Het lied verbindt mensen onderling, en het verbindt hun harten met God. Een goede zin is "wie zingt bidt twee keer", die soms aan hem wordt toegeschreven en zijn liefde voor lofzang goed weergeeft.
Lofzang in de nacht
Wie God prijst, leert leven. Want lof brengt je hart in lijn met wie God werkelijk is. Zorg maakt God klein en mij groot. Lofzang doet het omgekeerde. Daarom zingen de psalmen ook in de nacht. Ze zijn niet bedoeld voor wie het al goed gaat. Ze zijn bedoeld voor wie zich naar boven moet werken. Daarom mag je zingen, ook als je het niet voelt. Het is niet onecht. Het is geloof dat alvast vooruitloopt op wat je gaat ervaren. Augustinus is hier ook eerlijk over zijn eigen worsteling. Niet elke dag was zingen vanzelfsprekend voor hem. Maar juist die dagen had hij het meest nodig om te zingen. Want het lied trok hem uit zijn binnenste klacht omhoog naar de werkelijkheid van wie God was, ook al voelde hij dat niet meteen.
Ter overdenking
- Wanneer was de laatste keer dat ik werkelijk gezongen heb voor God?
- Welk oud lied in mijn hart mag plaatsmaken voor een nieuw lied?